Wanneer is een case afgerond? Als er een nieuwe werkgever of huisvesting is gevonden, of ga je verder dan dat? Wat connective professionals onderscheidend (en onmisbaar voor de toekomst) maakt, is dat zij de verbinding blijven opzoeken en de vertrouwensband niet laten verwateren. In dit artikel zetten we uiteen hoe deze betrokkenheid, zowel tegenover kandidaten als partners, zich laat zien in de literatuur én in de Bart Methode.
Vertrouwen geven
Vertrouwen bestaat uit drie componenten: autonomie, competentie en verbinding. Je bouwt aan een sterke vertrouwensrelatie door steeds elkaars autonomie en competenties te onderzoeken en erkennen. Dat vergt inspanning van beide kanten, in de vorm van zowel feitelijke interactie als symbolische interactie. Met dit laatste bedoelen we bijvoorbeeld bepaald gedrag, het dragen van bepaalde kleding en bepaald taalgebruik. Al deze aspecten dragen bij aan het opbouwen van vertrouwen.
Als professional binnen de re-integratie van (ex-)gedetineerden, moet je voortdurend aan sterke vertrouwensrelaties werken. Eén van de belangrijkste principes uit de Bart Methode, is dat je vertrouwen moet geven (dus de autonomie en competenties van de ander erkent), in plaats van dat je aan wederzijds vertrouwen werkt. En dat doe je ook door betrouwbaar te zijn – te doen wat je zegt. Uiteindelijk ga jij er zelf niet over of je het vertrouwen van de ander ook krijgt, en dat moet ook niet de insteek zijn.
Besef ook: jij bent iemand die verstand heeft van het formele én informele reilen en zeilen van de samenleving en je kandidaten helpt daarin (beter) hun weg te vinden. Die houding, en het gedrag dat daarbij past, helpen bij het opbouwen van institutioneel vertrouwen. Of anders gezegd: met jouw persoonlijke vertrouwensrelatie met de kandidaat, help jij ook het institutionele vertrouwen van kandidaten te vergroten.
Voortdurend reflecteren
Het op deze manier geven van vertrouwen betekent niet dat je je steeds aanpast aan de ander, maar wel dat je voortdurend reflecteert op je gedrag. Wat werkt wel en wat werkt niet? Ook is het zaak dat je je altijd bewust bent van de ongelijkheid van de omstandigheden tussen jou en je kandidaat. Jouw kandidaat moet er altijd op kunnen vertrouwen dat jij professioneel handelt en hun belangen maximaal behartigt. In zulke situaties is er juist sprake van een vertrouwensrelatie omdat jij jouw verantwoordelijkheid erkent: aan jou om de kwetsbaarheid van je kandidaten te beperken, door de omstandigheden die hen kwetsbaar maken te verbeteren. Hierbij is het wel belangrijk dat je kandidaat niet te veel van jou afhankelijk wordt. Blijf ook hierop voortdurend reflecteren.
Betrokken blijven
Verbinding en vertrouwen zijn essentieel om de doelen van jou en je kandidaat te behalen. Denk aan een nieuwe baan of huisvesting. Maar daar houdt jouw rol als hulpverlener niet op. Juist het onderhouden van contact – met de kandidaat, de werkgever, de woningbouwcorporatie, etc. – is de sleutel om zaken te kunnen (blijven) doen. Doen wat nodig is, is vaak meer doen dan wat nodig is.Dán ben je een echte connective professional die zich verbonden voelt met wat die doet, mensen als meer dan casussen ziet en uitstekend gebruik maakt van hun netwerk. Zo kom je tot duurzame stappen vooruit.
Dit is dan ook een onderwerp binnen de Bart Methode waar we in de Gedaankrijgers-training dieper op ingaan. Zodat je leert hoe je deze werkwijze eigen maakt en in de praktijk toepast. En daarmee de vaardigheden ontwikkelt die je nodig hebt als professional van de toekomst.
Vertrouwen in de samenwerking met je kandidaten
Belangrijkste principes uit de Bart Methode
- Blijf een constante factor, ook na successen – Kandidaten hebben vaak te maken met instabiliteit. Blijf beschikbaar, ook nadat ze een baan of woning hebben gevonden, zodat ze weten dat ze op jou kunnen rekenen.
- Geef vertrouwen door verantwoordelijkheid te geven – Behandel kandidaten als volwaardige gesprekspartners en geef ze echte keuzes, in plaats van hen afhankelijk te maken van jouw goedkeuring.
- Versterk hun vertrouwen in mensen door jouw betrouwbaarheid – Als jij je afspraken nakomt, help je indirect hun vertrouwen in mensen in het algemeen te herstellen.
Vertrouwen in de samenwerking met je (keten)partners
Belangrijkste principes uit de Bart Methode
- Investeer niet alleen in relaties als je iets nodig hebt – Bouw vertrouwen door regelmatig contact te onderhouden, ook als je geen directe hulpvraag hebt.
- Wees duidelijk en transparant in je communicatie – Partners vertrouwen jou als ze weten waar ze aan toe zijn. Maak duidelijke afspraken en kom ze na.
- Toon betrouwbaarheid door te doen wat je zegt – Beloof niet iets wat je niet kunt waarmaken en ga aan de slag met de concrete acties.
Auteur
Hans Bosselaar
Hans Bosselaar is bestuurskundige en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In de Gedaankrijgers-training licht hij de verschillende theorieën toe, waarmee hij laat zien waarom de Bart Methode werkt. Heb je meer interesse in de theorie achter dit artikel, neem dan contact met hem op.
